Một đứa trẻ thường không nhớ hết những lời cha mẹ từng nói.
Nhưng cơ thể và hệ thần kinh của chúng sẽ ghi nhớ cảm giác:
“mình không được chấp nhận khi là chính mình.”
Đó là lý do rất nhiều người lớn sau này luôn sống trong mặc cảm phải cố gắng để được yêu thương.
Họ không dám sống thật.
Không dám thất bại.
Không dám khác biệt.
Luôn sợ bị đánh giá.
Luôn cảm thấy bản thân chưa đủ.
Bởi sâu bên trong, họ đã lớn lên trong điều kiện:
“Chỉ khi nào con giỏi, con ngoan, con thành công… thì con mới xứng đáng được yêu.”
Đó không còn là tình yêu. Đó là sự trao đổi tâm lý.
Điều đáng buồn là rất nhiều cha mẹ không nhận ra điều này.
Họ nghĩ mình đang “dạy con nên người”.
Nhưng đôi khi, thứ đứa trẻ cảm nhận được lại là: áp lực, sợ hãi, và cảm giác không được là chính mình.
Một đứa trẻ lớn lên trong môi trường luôn bị so sánh sẽ rất khó có lòng tự trọng lành mạnh.
Một đứa trẻ lớn lên trong môi trường kiểm soát sẽ rất khó hiểu thế nào là tự do nội tâm.
Một đứa trẻ lớn lên trong căng thẳng sẽ rất khó cảm thấy an toàn với cuộc sống.
Và rồi khi trưởng thành, chúng tiếp tục mang những tổn thương đó vào các mối quan hệ, hôn nhân và cách nuôi dạy con cái sau này.
Cho nên, dưới góc nhìn tỉnh thức, nuôi dạy con không chỉ là dạy trẻ.
Mà trước hết là hành trình người lớn học cách chữa lành chính mình.
Bởi trẻ em không học chủ yếu qua lời nói.
Chúng học qua năng lượng sống của cha mẹ.
Nếu cha mẹ sống trong lo âu, con sẽ cảm nhận lo âu.
Nếu cha mẹ sống trong giận dữ, con sẽ hấp thụ giận dữ.
Nếu cha mẹ sống trong áp lực và cạnh tranh, con sẽ học cách sống như vậy.
Ngược lại, một người lớn có sự bình an nội tâm sẽ tạo ra không gian an toàn cho trẻ phát triển tự nhiên.
Điều trẻ cần nhất không phải cha mẹ hoàn hảo. Mà là cha mẹ có ý thức, có sự tỉnh thức.
Biết quan sát chính mình.
Biết nhận diện tổn thương của mình.
Biết xin lỗi khi làm tổn thương con.
Biết lắng nghe thay vì chỉ kiểm soát.
Biết yêu thương mà không biến tình yêu thành áp lực.
Có lẽ, một trong những điều quan trọng nhất cha mẹ có thể làm cho con không phải là cho con thật nhiều tiền hay thành tích… mà là chấm dứt vòng lặp tổn thương truyền đời.
Để đứa trẻ không phải lớn lên với cảm giác:
“mình phải trở thành một ai đó mới xứng đáng được yêu.”
Mà được cảm nhận rằng:
“chỉ cần mình hiện diện trên đời này…
mình đã xứng đáng được yêu thương.”
Bởi cuối cùng, điều chữa lành một con người không phải là thành tích. Mà là tình yêu có sự tỉnh thức.
Lê Viết Thịnh
